Wielka Brytania

Imperium, nad którym nigdy nie zachodziło słońce, posiada dziś jedynie część swojej historycznej potęgi. Wielka Brytania nadal jest jednak jednym z najbardziej liczących się krajów na świecie. Gospodarka Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej ustępuje w Europie jedynie niemieckiej, jest też piątą największą na świecie. Tworzą ją przede wszystkim usługi, ze szczególnym uwzględnieniem bankowości. Wielkość sektora finansowego została wyceniona przez Bank Anglii na około 450% PKB kraju, a więc znacznie więcej niż w jakimkolwiek innym rozwiniętym państwie. Stanowi to nie tylko powód do dumy dla Brytyjczyków (Wielka Brytania jest wszak jednym z największych centrów finansowych na świecie), ale i zagrożenie dla stabilności tego kraju.

Wielka Brytania

Źródło: Bank Anglii

Wielka Brytania jest naturalnie członkiem Unii Europejskiej, jednak nie zdecydowała się na głębszą integrację, nie dołączyła bowiem ani do strefy Schengen, ani do strefy euro. Choć do tej ostatniej przystąpić musi każdy członek UE, Wielka Brytania wspólnie z Danią zagwarantowały sobie, że nie zostaną do tego zmuszone. Kraj ten zachował więc niezależny bank centralny oraz własną walutę - funta brytyjskiego.

Choć na Wyspach panuje monarcha, jego władza jest w dużym stopniu ograniczona, a władzę ustawodawczą faktycznie dzierży parlament. Wielka Brytania pod kątem posiadania władcy należy naturalnie do wyjątków w skali międzynarodowej, jednak biorąc pod uwagę, że jego funkcje ograniczają się głównie do wizerunkowych, zarządzana jest tak jak większość innych państw. System monarchii konstytucyjnej najprawdopodobniej się jednak nie zmieni, gdyż Brytyjczycy, mimo ogromnych kosztów związanych z jej utrzymaniem, bardzo mocno przywiązani są do swojej rodziny królewskiej.

Wielka Brytania - miejsce w światowej gospodarce

Wielka Brytania była pierwszym w historii, i jedynym w tamtym czasie, supermocarstwem. Fraza otwierająca ten tekst ukuła się w związku z faktem, że obszary znajdujące się pod panowaniem Brytyjczyków rozlokowane były na całym świecie i zawsze znaleźć można było takie, gdzie trwa akurat dzień. Kraj ten swój status globalnego lidera tracić zaczął w okresie II wojny światowej, oddając pałeczkę oczywiście Stanom Zjednoczonym.

centrum finansowe wielka brytania

Zjednoczone Królestwo pozostaje jednak jednym z największych centrów finansowych na świecie, rozdartym obecnie pomiędzy dwie dzielnice Londynu - City i Canary Wharf. Według wskaźnika Global Financial Centres Index Londyn znajduje się pod tym względem na drugim miejscu, zaraz za Nowym Jorkiem. Wielka Brytania jest obecnie największym eksporterem usług finansowych. Ponadto, 3 z 5 największych firm finansowych swoją siedzibę ma w Londynie, branża ubezpieczeniowa tego kraju jest największa w Europie, a i brytyjskie konta tradingowe odpowiadają za około 40% obrotu globalnymi walutami. Z danych agencji TheCityUK wynika dodatkowo, że w 2012 roku pod zarządzaniem brytyjskich banków znajdowały się aktywa o łącznej wartości 5,4 bilionów funtów.

Mocne uderzenie kryzysu w 2008 roku

To właśnie w związku z ogromnym uzależnieniem gospodarki Wielkiej Brytanii od sektora finansowego, a także faktem, że to właśnie ten sektor w czasie kryzysu załamał się najmocniej, gospodarka brytyjska znacząco się skurczyła. Kryzys naturalnie dotyczył bezpośrednio tej części gospodarki kraju, trzeba jednak pamiętać również, że brytyjski sektor bankowy jest w szerokiej mierze międzynarodowy - zarówno na terenie kraju znajduje się wiele jednostek banków zagranicznych, jak i brytyjskie banki mają swoje filie w wielu krajach na całym świecie. Z Wielką Czwórką na czele (do której należą HSBC, Barclays, Lloyds Banking Group oraz Royal Bank of Scotland (RBS)), doświadczyły one ogromnych problemów finansowych i poniosły znaczące straty. Między innymi z tego powodu gospodarka tego kraju skurczyła się między początkiem 2008 a połową 2009 roku aż o niemal 6%.

wielka brytania pkb

Dokładnie z tego samego powodu Wielka Brytania miała być przez pewien okres pierwszym z największych krajów, w którym podniesiony zostanie poziom stóp procentowych. To branża bankowa bowiem w największej mierze korzystała z dobrodziejstw polityki zerowych stóp procentowych, stąd też najszybciej wydostała się z gospodarczych tarapatów i naprowadziła brytyjską gospodarkę na tory ekspansji. To, w połączeniu z relatywnie wysoką inflacją oraz ryzykiem wystąpienia bańki spekulacyjnej na rynku nieruchomości (przede wszystkim w Londynie) skłonić miało Bank Anglii do wyjścia przed szereg pozostałych, głównych banków centralnych. Osłabienie wzrostu cen zmieniło postrzeganie kondycji gospodarki przez inwestorów oraz przedstawicieli Banku, a także znacząco oddaliło w czasie ewentualną podwyżkę.

Problemy z zadłużeniem

Kryzys na kilka sposobów przyczynił się do przyrostu zadłużenia tego kraju, szczególnie w odniesieniu do PKB. Zmniejszył on mianownik ułamka, czyli PKB, co samo w sobie spowodowało dynamiczny wzrost wskaźnika. Wywołał również ogromne problemy branży finansowej, a także tamtejszego rynku nieruchomości, a więc dwóch ogromnych źródeł, z których do budżetu napływają podatki. Kryzys ograniczył przez to dochody państwa i zmusił je do finansowania wydatków nowym długiem. W wyniku tego dług publiczny w stosunku do PKB poszedł bardzo mocno w górę i obecnie sięga około 90%, a to stawia Wielką Brytanię w czołówce najbardziej zadłużonych, rozwiniętych gospodarek.

wielka brytania dług

Nie bez wpływu pozostaje także bardzo rozwinięty i przede wszystkim hojny system opieki socjalnej, kosztujący brytyjskich podatników kilkaset miliardów funtów rocznie. Chodzi oczywiście nie tylko o wysokość świadczeń socjalnych, ale przede wszystkim fakt, że w ogromnym stopniu przyczyniają się one do napływu imigrantów. Są oni bowiem pewni, że nawet jeżeli nie uda im się znaleźć zatrudnienia, dzięki szczodremu systemowi socjalnemu i tak zapewnią sobie lepszy poziom życia. Brytyjczycy i imigranci pobierają więc nie tylko świadczenia coraz wyższe, ale i coraz więcej.

Rząd Wielkiej Brytanii ma jednak zamiar z tym walczyć, a w planie jest reforma systemu podatkowego, emerytalnego i cięcia świadczeń społecznych.

Niepokoje społeczne

Przed Zjednoczonym Królestwem stoi jednak wiele zagrożeń społecznych. Po pierwsze, Brytyjczycy są na tyle dumnym narodem, że nie zgadzają się na zbyt głęboką integrację z innymi krajami Europy. Po drugie, Wielką Brytanię tworzą społeczeństwa o silnym poczuciu swojej narodowości, Anglicy, Walijczycy i przede wszystkim Szkoci oraz Irlandczycy. Po trzecie, Wyspy zamieszkują w dużej mierze osoby pochodzące z innych krajów, a mniejszości narodowe zaczynają odgrywać coraz większą rolę w życiu publicznym. I po czwarte wreszcie, napływ społeczności muzułmańskiej na terytorium tego kraju zaczyna urastać do rangi poważnego, indywidualnego zagrożenia dla i tak niejednolitego narodowo państwa.

Większość powyższych problemów zawiera się w kategoriach społecznych, jeśli jednak jedna część społeczeństwa czuje się na tyle silna samodzielnie, by oddzielić się od utworzonej wcześniej wspólnoty, staje się to poważnym problemem gospodarczym. Narodowe zapędy Szkotów mogą bowiem skłonić dumnych Brytyjczyków do chęci wystąpienia z Unii Europejskiej, co znacząco uszkodziłoby wizerunek UE oraz idei międzynarodowej integracji. O określonych skłonnościach mieszkańców Wielkiej Brytanii świadczy zaś wywarcie skutecznej presji na premierze tego kraju - Davidzie Cameronie - by obiecał zorganizowanie referendum, w którym Brytyjczycy zdecydują o swojej przyszłości w UE. Takie głosowanie przeprowadzone zostanie najpóźniej w 2017 roku, przy czym ostateczna decyzja brytyjskiego społeczeństwa jest w tym momencie tak pewna, jak wynik rzutu monetą.

Treści przedstawione w niniejszym serwisie zostały przygotowane z należytą starannością i w oparciu o najlepszą wiedzę ich autorów. Mają one charakter informacyjny i nie stanowią rekomendacji ani porady inwestycyjnej w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1715) w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców. Ich autorzy i serwis macro-tube.com nie ponoszą odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie wyżej wymienionych treści, a w szczególności za straty z nich wynikłe.