Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych

Cele Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych

Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych odróżnia się na tle pozostałych banków centralnych tym, że jej mandat nie dotyczy tylko utrzymywania stabilnego poziomu cen, lecz także dążenia do osiągnięcia pełnego zatrudnienia w gospodarce, a także utrzymywania średnich długoterminowych stóp procentowych. Cele te zostały ustanowione przez Kongres i są zapisane w Ustawie o Rezerwie Federalnej.

Od stycznia 2012 roku FOMC (Komitet ds. Operacji Otwartego Rynku) publikuje oświadczenie dotyczące swoich długoterminowych celów oraz strategii dotyczącej polityki monetarnej. FOMC utrzymuje w swoich oświadczeniach, iż inflacja na poziomie 2% (mierzona wskaźnikiem PCE) jest najbardziej spójna z statutowym mandatem FED. Komunikowanie celu inflacyjnego pomaga utrzymać długoterminowe oczekiwania inflacyjne, a tym samym wspiera stabilność cen oraz umiarkowany poziom długoterminowych stóp procentowych zwiększając zdolność FOMC do promowania pełnego zatrudnienia w gospodarce.

fed inflacja

Poziom pełnego zatrudnienia jest głównie determinowany przez czynniki pozamonetarne, które mogą się zmieniać z biegiem czasu. W związku z tym, FOMC nie posiada ściśle określonego poziomu np. stopy bezrobocia, który by określał pełne zatrudnienie w każdym momencie czasu. Niemniej jednak członkowie FOMC na bieżąco dokonują analizy sytuacji gospodarczej i określają aktualny punkt odniesienia dla poziomu pełnego zatrudnienia. Naturalnie jest on podatny na rewizje, co ma związek ze zmiennością wpływających na rynek pracy czynników. Dla przykładu w marcu 2015 roku, FOMC wyznaczyło poziom stopy bezrobocia na poziomie 5,0-5,2%, jako odpowiadającemu pełnemu zatrudnieniu.

fed stopa bezrobocia

FOMC w komunikatach po posiedzeniach stara się wyjaśniać podejmowana przez siebie decyzje. Ma to na celu utrzymanie jasności w przekazie, gdyż sprawna komunikacja pomiędzy bankiem centralnym a przedsiębiorstwami oraz gospodarstwami domowymi redukuje niepewność i wpływa na wzrost efektywności polityki monetarnej. Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych jest prekursorem w posługiwaniu się tzw. forward guidance, czyli instrukcjami wyprzedzającymi, które mówiąc inaczej są właśnie komunikatami banku centralnego, który ma bezpośrednio wpływać na poszczególnych interesariuszy.1

Organizacja działalności Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych

Bank centralny Stanów Zjednoczonych nazywany Rezerwą Federalną powstał na mocy Ustawy o Rezerwie Federalnej z 1913 roku. Jest on prywatnym bankiem o podwójnym mandacie, zarządzanym przez organy władzy federalnej.

Najważniejszym organem w ramach Systemu Rezerwy Federalnej jest Federalny Komitet do spraw Operacji Otwartego Rynku (Federal Open Market Committee, FOMC), którego odpowiednikiem w Polsce jest Rada Polityki Pieniężnej. W jego kompetencjach leży kształtowanie polityki pieniężnej, w tym poziomu stóp procentowych jak i nadzór nad operacjami otwartego rynku w Stanach Zjednoczonych.

FOMC składa się z 12 członków, z czego siedmiu tworzy Radę Gubernatorów. Członkowie Rady są wybierani przez Prezydenta Stanów Zjednoczonych, a następnie zatwierdzani przez Senat na czternastoletnią kadencję. Z pozostałych pięciu członków, czterech zostaje wybranych z pośród prezesów lokalnych banków Systemu Rezerwy Federalnej, a ostatnim członkiem jest prezes nowojorskiego Banku, który ma zagwarantowane miejsce w Komitecie.

Podczas ośmiu regularnych i zaplanowanych posiedzeń w ciągu roku FOMC przygląda się sytuacji gospodarczej Stanów Zjednoczonych i podejmuje decyzję w sprawie długoterminowych celów w postaci stabilności cen oraz zrównoważonego rozwoju, które osiąga narzędziami polityki monetarnej, w tym programów luzowania ilościowego (Quantitative Easing).2

Z każdego posiedzenia przekazywane są tzw. minutki, czyli sprawozdanie, z którego dowiadujemy się o podstawach i szczegółach podjętych decyzji. Po większości posiedzeń FOMC w sprawie decyzji o stopach procentowych miejsce ma konferencja prasowa przewodniczącego FED. Niemniej jednak średnio po trzech posiedzeniach w roku konferencja prasowa się nie odbywa. Bieżący harmonogram posiedzeń FOMC jest zawsze umieszczony na stronie Rezerwy Federalnej.

Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych

Instrumenty polityki pieniężnej

Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych nie może wpływać bezpośrednio na poziom inflacji, czy też poziom zatrudnienia w krajowej gospodarce, jednak posiada narzędzia, aby czynić to pośrednio. Głównym instrumentem polityki pieniężnej jest krótkoterminowa stopa procentowa nazywana stopą funduszy federalnych (federal funds rate). FED obniża lub podwyższa tę stopę w razie potrzeby, głównie za pomocą operacji otwartego rynku.

Poziom stopy funduszy federalnych zależy także od rezerw banków komercyjnych oraz innych instytucji finansowych w banku centralnym. Banki komercyjne utrzymują rezerwy, gdyż są bezpośrednio do tego zobligowane, lecz także często poziom tych rezerw przewyższa wymaganą wielkość. Ma to związek z regularną działalnością banków i potrzebą regulowania płatności.

Poziom tych rezerw zmienia się w zależności od wymagań i potrzeb konkretnych banków. W wypadku, gdy Bank A potrzebuję dodatkowych rezerw w krótkim terminie to może je pożyczyć od innego banku, np. Banku B, który aktualnie dysponuje większymi środkami niż na ten moment potrzebuje. Takie kredyty zawierane są bezpośrednio między bankami na tzw. rynku funduszy federalnych (federal funds market).

Oprocentowanie takiego kredytu jest równe stopie funduszy federalnych (w skrócie funds rate). Poziom stopy funduszy federalnych dopasowuje się do aktualnej sytuacji rynkowej. Jeżeli podaż środków przewyższa popyt na nie - federal funds rate spada. W odwrotnej sytuacji, kiedy to popyt jest większy niż podaż - funds rate rośnie.

Podobnie jak dla każdego banku centralnego na świecie, tak i dla Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych głównym narzędziem, którym FED oddziałuje na podaż rezerw w systemie bankowym są operacje otwartego rynku w ramach których sprzedaje bądź kupuje się skarbowe papiery dłużne. W Stanach Zjednoczonych operacje te przeprowadza oddział Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku.

W wypadku, gdy FED chce doprowadzić to spadku stopy funduszy federalnych, skupuje dłużne papiery wartościowe od banków. Robiąc to, FED płaci bankowi za te papiery, co sprawie, że rośnie poziom rezerw danego banku. W wyniku tej operacji bank posiada więcej rezerw niż potrzebuje, dzięki czemu może je na wolnym rynku pożyczyć innemu bankowi. W ten sposób FED poprzez operacje otwartego rynku zwiększa podaż rezerw w systemie bankowym, co w konsekwencji oznacza spadek stopy funduszy federalnych. W wypadku, gdy FED chce doprowadzić do wzrostu tej stopy to wtedy odwrotnie do powyższego przykładu, sprzedaje papiery dłużne bankom komercyjnym.

fed1

Rezerwa Federalna na cyklicznych posiedzeniach w ciągu roku ustala poziom docelowy stopy funduszy federalnych (federal funds rate target). Jest to poziom stopy procentowej, który FED stara się utrzymać na rynku międzybankowym prowadząc operacje otwartego rynku, a który to wyznacza koszt pieniądza.

Ponadto FED jak każdy bank centralny działa, jako kredytodawca ostatniej instancji. Oznacza to, że w wypadku, gdy bank komercyjny nie jest w stanie uzyskać kredytu na rynku międzybankowym może poprosić o środki bank centralny. FED udziela kredytu po stopie dyskontowej (discount rate), która jest zawsze wyższa od stopy funduszy federalnych, gdyż kredyt w banku centralnym ma zawsze dla banku komercyjnego być ostatnią opcją po wykorzystaniu wszystkich alternatyw.3

fed stopa funduszy federalnych a dyskontowa

Należy również zaznaczyć, że Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych, jako pierwsza w 2008 roku uruchomiła program luzowania ilościowego (Quantitative Easing), który w kolejnych latach został skopiowany m.in. w Japonii, czy w Strefie Euro. Od tego czasu w Stanach Zjednoczonych odbyły się 3 rundy tego programu (QE1, QE2, QE3) oraz operacja Twist (Operation Twist).

Interwencje walutowe

Zakup jak i sprzedaż walut obcych przez FED jest kontrolowana bezpośrednio przez FOMC, przy współpracy z Departamentem Skarbu, który ponosi ogólną odpowiedzialność za te operacje. FED nie posiada określonego celu względem poziomu kursu wymiany amerykańskiego dolara. Niemniej jednak Rezerwa Federalna może wejść na rynek, aby przeciwdziałać np. spekulacyjnym ruchom, które mogą zagrozić stabilności systemu finansowego. Interwencje walutowe, niezależnie czy są zainicjowane przez FED, czy Departament Skarbu nie mogą wpływać na podaż rezerw bankowych w systemie lub oddziaływać na stopę funduszy federalnych. Proces oddzielania interwencji od wpływania na rezerwy i stopę funduszy federalnych nazywany jest sterylizacją operacji wymiany. W związku z tym, operacje te nie należą do narzędzi polityki monetarnej.

Otoczenie makroekonomiczne

Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych znajduje się na uprzywilejowanej pozycji względem pozostałych banków centralnych na całym świecie. To od decyzji FED bardzo często pozostałe banki centralne uzależniają swoją politykę, chociaż nigdy oficjalnie nie jest to potwierdzane. Niemniej jednak każda decyzja FED w sprawie stóp procentowych, czy też niekonwencjonalnych programów monetarnych wpływa na bankowość centralną na całym świecie. Decyzje te mają także wpływ na globalne rynki finansowe, z szczególnym uwzględnieniem rynku akcji, rynku obligacji a także rynku Forex.

Z tego również powodu, FED zwraca ogromną uwagę na bieżącą sytuację gospodarczą. Członkowie FOMC doskonale zdają sobie sprawę z faktu, że ich działania wpływają na globalny przepływ kapitału, toteż w swojej ocenie uwzględniają nie tylko kondycję amerykańskiej gospodarki, ale także ogólnoświatową koniunkturę. Widać to było m.in. we wrześniu 2015 roku, kiedy wbrew oczekiwaniom inwestorów FED nie podniósł stóp procentowych i argumentował to zamieszaniem rynkowym wokół Chin, a także słabą sytuacją w krajach rozwijających.

Te są szczególnie narażone na wszelkie działania Rezerwy Federalnej. Jeżeli FED decyduje się na obniżenie kosztu kapitału, płynie on w kierunku najbardziej atrakcyjnych obszarów inwestycyjnych, a spora jego część trafia do krajów azjatyckich czy południowoamerykańskich. To oczywiście wspiera wzrost tamtejszych gospodarek, w momencie kiedy jednak koszt pieniądza w USA zaczyna rosnąć, globalny kapitał natychmiast płynie w przeciwną stronę, co w mniejszym lub większym stopniu destabilizuje sytuację w kraju.


 Źródła:

  1. What are the Federal Reserve's objectives in conducting monetary policy?, http://www.federalreserve.gov/faqs/money_12848.htm (02.05.2015)
  2. Nowak S., Wpływ programu luzowania polityki monetarnej Quantitative Easing w Stanach Zjednoczonych na indeks S&P500, 05.2014, http://1do1.biz.pl/2014/10/wplyw-quantitative-easing-na-sp500/ (02.05.2015)
  3. What are the tools of U.S. monetary policy?, http://www.frbsf.org/us-monetary-policy-introduction/tools/ (02.05.2015)

Zdjęcie wyróżniające: Bernal Velarde 

Treści przedstawione w niniejszym serwisie zostały przygotowane z należytą starannością i w oparciu o najlepszą wiedzę ich autorów. Mają one charakter informacyjny i nie stanowią rekomendacji ani porady inwestycyjnej w rozumieniu Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1715) w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych, ich emitentów lub wystawców. Ich autorzy i serwis macro-tube.com nie ponoszą odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie wyżej wymienionych treści, a w szczególności za straty z nich wynikłe.